Reparatory Justice
In 2013 richtten Caribische regeringsleiders de Caricom Reparations Commission (CRC) op met het mandaat om de zaak voor te bereiden voor herstelgerechtigheid voor de Inheemse en Afrikaanse afstammelingen in de regio die slachtoffer zijn van misdaden tegen de menselijkheid (CAH) in de vorm van genocide, slavernij, slavenhandel en raciale apartheid. Dit document, opgesteld door de CRC, stelt de uitvoering van dit mandaat voor binnen de formulering van het Caricom Reparations Justice Program (CRJP). De CRC stelt dat slachtoffers en nakomelingen van deze CAH een wettelijk recht hebben op herstelrechtspraak en dat degenen die deze misdaden hebben gepleegd en verrijkt zijn door de opbrengsten van deze misdrijven, een herstelzaak te beantwoorden hebben. De CRJP erkent de bijzondere rol en status van Europese regeringen op dit gebied, als de juridische instanties die het kader hebben opgesteld voor het ontwikkelen en in stand houden van deze misdrijven. Deze regeringen dienden bovendien als de belangrijkste instanties waardoor verrijking op basis van slaven plaatsvond en als nationale hoeders van crimineel opgebouwde rijkdom.
Herstel is een recht, geen gunst
Reparatory justice gaat verder dan erkenning alleen. Het vraagt om concrete maatregelen die de structurele gevolgen van slavernij, kolonialisme en onteigening aanpakken. Dit betekent onder andere: Erkenning van historisch onrecht, herstel van economische en sociale ongelijkheid, bescherming en herstel van cultureel erfgoed, investeringen in gemeenschappen en beleidsverandering op nationaal en internationaal niveau.
Wij werken vanuit een integrale benadering waarin verleden, heden en toekomst met elkaar verbonden zijn.
Regionale kracht, internationale impact
De Nationale Reparatie Commissie Suriname – Nederland werkt in lijn met het beleid van CARICOM, dat internationaal vooroploopt in de strijd voor reparatory justice. CARICOM heeft een gezamenlijk kader ontwikkeld waarin Caribische staten voormalige koloniale machten oproepen verantwoordelijkheid te nemen voor de blijvende gevolgen van slavernij en kolonialisme. Dit kader is vastgelegd in het CARICOM Tienpuntenplan voor Reparatory Justice. Dit plan richt zich op structureel herstel, waaronder:
- Formele excuses en erkenning van historisch onrecht.
- Investeringen in onderwijs en bewustwording.
- Verbetering van gezondheidszorg en levensomstandigheden.
- Herstel en bescherming van cultureel erfgoed.
- Versterking van economische ontwikkeling en gelijkheid.
Door ons werk te verbinden aan deze regionale strategie, draagt de afdeling Nederland bij aan het versterken van de internationale positie van Suriname binnen het reparatievraagstuk. Tegelijkertijd vergroten wij vanuit de diaspora de bewustwording, betrokkenheid en druk op beleidsniveau. Het CARICOM-kader biedt niet alleen richting, maar ook legitimiteit: herstel is geen symbolische stap, maar een noodzakelijke en onderbouwde weg naar rechtvaardigheid.
De Nationale Reparatie Commissie Suriname werd ingesteld bij presidentieel besluit, Ao. 2013, nr. 66, op 16 augustus 2013 door president Desiré Delano Bouterse. De oprichting volgde op een besluit dat werd genomen door de staatshoofden van de CARICOM tijdens hun 34e bijeenkomst, gehouden in Trinidad en Tobago. De staatshoofden van CARICOM besloten de kwestie van een verontschuldiging voor de Trans-Atlantische slavenhandel, slavernij en genocide tegen de Inheemse volken op te nemen op de agenda van hun reguliere bijeenkomsten. In hetzelfde presidentiële besluit van 2013 stelde de president van Suriname tevens een onderzoeksinstituut in om de verschillende aspecten van bovengenoemde aangelegenheden te bestuderen. Armand Zunder werd door de president benoemd tot voorzitter van de Nationale Reparatie Commissie Suriname, alsmede tot directeur van het onderzoeksinstituut. Sinds 2022 is er de afdeling in Nederland, vertegenwoordigd door Uriel Sabajo.